Kanal Tedavisi

Kanal tedavisi (endodontik tedavi), dişin içindeki iltihaplı ya da enfekte olmuş pulpayı temizleyen, kök kanallarını şekillendirip dezenfekte eden ve dişin çekilmek yerine ağızda kalabilmesi için kanalları dolduran tedavidir. Plastic Surgery Turkey Group (PSTG) ile Türkiye'de kanal tedavisi genellikle daha kapsamlı bir diş tedavisi planının parçası olarak düzenlenir ve İstanbul ya da Antalya'daki anlaşmalı bir diş sağlığı kurumunda yapılır; tüm klinik kararları tedaviyi yapan diş hekimi verir.

Pulpa, dişin merkezinde sinirleri ve damarları içeren yumuşak dokudur. Derin bir çürük, bir çatlak, büyük ve eski bir dolgu ya da travma bakterilerin pulpaya ulaşmasına yol açtığında pulpa iltihaplanabilir veya canlılığını yitirebilir; enfeksiyon kök ucundaki kemiğe yayılabilir. Kanal tedavisi dişin içini tedavi eder; dişin dışının korunması için ise çoğu zaman bir dolgu ya da kron gerekir.

Kimler için uygun?#

Kanal tedavisi, pulpa zarar görmüş ama dişin kendisi korunmaya değer olduğunda bir seçenektir. Bu şu anlama gelir:

• dişte dolgu ya da kronla restore edilebilecek kadar sağlam doku kalmıştır;
• dişin çevresindeki diş eti ve kemik dişi taşıyabilecek kadar sağlıklıdır;
• kök boylu boyunca yarılmamış ya da kırılmamıştır;
• diş çiğneme ya da estetik açısından işlevseldir veya köprü gibi daha geniş bir plan için önemlidir.

Kanal tedavisi ne zaman doğru seçim olmayabilir?#

• Diş kök boyunca dikey olarak çatlamışsa ya da diş eti seviyesinin altında kırılmışsa.
• Çürük o kadar yaygındır ki restore edilecek yeterli diş dokusu kalmayacaksa.
• İleri diş eti hastalığı nedeniyle diş sallanıyor ve kemik desteği çok azsa.
• Kanallar öngörülebilir biçimde tedavi edilemeyecek kadar tıkalı ya da kıvrımlıysa ve kök ucu cerrahisi uygun değilse.

Bu durumlarda diş hekimi dişin çekilmesini ve yerine örneğin diş implantı ya da köprü yapılmasını önerebilir. İyi restore edilebiliyorsa doğal dişi korumak çoğu zaman tercih edilir; ancak bu her zaman doğru karar değildir.

Teknikler ve seçenekler#

• Birincil kanal tedavisi: Daha önce kanal tedavisi görmemiş bir diş için standart tedavi.
• Kanal tedavisi yenileme (retreatment): Daha önce yapılmış bir kanal tedavisi yeniden enfekte olduğunda eski dolgu malzemesi çıkarılır, kanallar yeniden temizlenip doldurulur.
• Apikal rezeksiyon (kök ucu cerrahisi): Diş üzerinden yenileme mümkün olmadığında ya da işe yaramadığında kök ucundaki enfeksiyonu temizlemek için yapılan küçük bir cerrahi işlem.

Günümüzde tedavide yaygın olarak dijital röntgen, kanalları şekillendiren döner aletler, kanal boyunu ölçen cihazlar ve gerektiğinde büyütme kullanılır. Bazı diş hekimleri ek bir adım olarak lazerle dezenfeksiyon da uygular; lazerin neler yapıp neler yapamayacağını lazerli diş tedavisi sayfasında okuyabilirsiniz.

Tedavi nasıl yapılır?#

1. Tanı. Muayene, hassasiyet testleri ve röntgenler pulpanın etkilendiğini doğrular ve köklerin şeklini gösterir.
2. Lokal anestezi. Diş ve çevresi uyuşturulur.
3. İzolasyon. Dişi kuru ve temiz tutmak için genellikle ince bir lastik örtü (rubber dam) yerleştirilir.
4. Giriş ve temizlik. Dişin üst kısmında küçük bir açıklık oluşturulur, pulpa çıkarılır; kanallar şekillendirilir ve dezenfektan solüsyonlarla yıkanır.
5. Kanalların doldurulması. Kanallar kauçuk benzeri bir malzeme ve patla doldurulur.
6. Dişin kapatılması. Geçici ya da daimi bir dolgu yapılır; gerekiyorsa kron planlanır.

Ön dişlerde genellikle tek kanal bulunurken azı dişlerinde çoğu zaman üç ya da dört kanal vardır; bu yüzden tedavi süresi değişir. Bir randevu genellikle bir ile bir buçuk saat kadar sürer. Bazı dişler tek seansta tamamlanır; özellikle belirgin enfeksiyon varsa diğerleri, seanslar arasında dişin içine ilaç konularak iki ya da daha fazla seans gerektirir.

Sonrasında kron#

Kanal tedavili bir arka diş çoğu zaman daha kırılgandır ve çatlama riski taşır; bu nedenle diş yatıştıktan sonra genellikle kron önerilir. Ön dişlerde ise çoğu zaman dolgu yeterlidir. Kanal tedavisi tamamlandıktan sonra kron genellikle aynı konaklama içinde hazırlanabilir; dişin önce beklemesi gerekiyorsa diş hekimi size bunu söyler. Arka dişlerde sık kullanılan kron malzemesi için zirkonyum kaplama sayfasına bakabilirsiniz.

İyileşme ve sonuçlar#

• İlk birkaç gün: Diş, özellikle ısırırken hassas olabilir. Bu genellikle standart ağrı kesicilerle geçer.
• Kron takılana kadar: Geçici dolgu daha az koruma sağladığından o dişle sert gıda çiğnemekten kaçının.
• Uzun vadede: İyi doldurulmuş ve uygun bir kronla korunan kanal tedavili bir diş, iyi ağız hijyeni ve düzenli kontrollerle uzun yıllar işlev görebilir.

Kök ucu çevresindeki kemiğin iyileşmesi aylar sürebilir ve sonraki röntgenlerle kontrol edilir. Kendi diş hekiminizin karşılaştırma yapabilmesi için röntgenlerinizin kopyalarını saklayın.

Riskler ve sınırlamalar#

• Yenileme, kök ucu cerrahisi ya da çekim gerektirebilecek süregelen veya tekrarlayan enfeksiyon.
• Tam olarak temizlenemeyen, gözden kaçan ya da tıkalı bir kanal.
• Kanalda kalan küçük bir alet parçası; nadirdir ve çoğu zaman iyileşmeyi etkilemez.
• Özellikle kron takılmadan önce dişte çatlak ya da kırık.
• Ön dişte zamanla renk koyulaşması.
• Tedavi sonrası geçici şişlik ya da ağrı alevlenmesi.

Türkiye'de tedavinizi planlamak#

Pek çok hastanın kanal tedavisine daha büyük bir planın parçası olarak ihtiyacı olur; örneğin kronlardan ya da E-max kaplamalardan önce veya bir Hollywood gülüşü planı kapsamında. Alttaki dişlerin sağlıklı olması için kanal tedavileri estetik çalışma tamamlanmadan önce bitirilir.

Planlama, varsa yakın tarihli röntgenleriniz ve fotoğraflarınız ile sağlık geçmişinizle başlar. İncelemenin ardından tedavi edilecek dişleri ve öngörülen randevu sayısını gösteren yazılı bir tedavi planı ve teklif alırsınız. Bir dişin gerçek durumu bazen ancak muayenede anlaşıldığından plan, varışınızdaki muayene ve röntgenlerin ardından kesinleşir.

Konaklama süresi planın bütününe bağlıdır. Kronlu kanal tedavilerinde beş ile yedi günlük bir konaklama yaygındır. Yurt dışında ya da Türkiye'nin başka bir şehrinde yaşıyorsanız PSTG şunları koordine eder:

• tedavi öncesi ve sonrası konsültasyonlar;
• 4–5 yıldızlı otel ile havalimanı, otel ve klinik transferleri;
• kişisel tercüman veya asistan;
• tedavi sonrası ilaçlar;
• konaklamanız boyunca 7/24 destek;
• evinize döndükten sonra online takip ve kendi diş hekiminizle koordinasyon.

Diğer seçenekler diş tedavisi sayfasında yer alır.

Tedavi nerede yapılır?#

Tedavi, İstanbul ve Antalya'da uluslararası sağlık turizmi için yetkilendirilmiş, PSTG ile anlaşmalı diş sağlığı kurumlarında yapılır. Bir dişin kurtarılıp kurtarılamayacağına, kaç seans gerektiğine ve kron gerekip gerekmediğine tedaviyi yapan diş hekimi karar verir. TÜRSAB'a bağlı bir sağlık turizmi aracı kuruluşu olan PSTG ise planı, seyahati ve takibi koordine eder.

Ağrıyan ya da hasarlı bir dişiniz varsa ve Türkiye'de diş tedavisi planlıyorsanız, röntgenlerinizi göndererek herhangi bir ödeme ya da taahhüt gerektirmeyen bir ön değerlendirme isteyebilirsiniz. Yüzde şişlik ya da ateş gibi belirtiler varsa vakit kaybetmeden bulunduğunuz yerdeki bir diş hekimine başvurun.